Opis
Harlem to dzielnica Manhattanu na północ od Central Parku, od dawna uważana za kulturalną stolicę czarnego Nowego Jorku, a może i czarnej Ameryki. To miejsce muzyki, kościołów, teatrów i ulic z brązowego piaskowca, a zarazem żywy kawałek amerykańskiej historii.
Największe nazwiska znajdują się przy 125. ulicy. Apollo Theater otwarto tam w 1934 roku w dawnym domu burleski i wciąż jest najsłynniejszą sceną dzielnicy.
Na mapie jest też Schomburg Center for Research in Black Culture oraz, wśród ponad 400 kościołów czarnego Harlemu, Abyssinian Baptist Church, od dawna jeden z najbardziej wpływowych.
Muzyka jest wszędzie. Pianiści z Harlemu wymyślili w latach 20. stride, styl jazzowego fortepianu; swing przyszedł wraz z Savoy Ballroom, uwiecznionym w piosence „Stompin' at the Savoy”; a zespoły hip-hopowe, R&B i soulowe też tu zaczynały. W latach 60. Harlem Cultural Festival w Mount Morris Park nazwano „czarnym Woodstockiem”.
Holendrzy nazwali Harlem w 1658 roku od miasta w ojczyźnie, Haarlemu. Trzy stulecia później nazwa tej manhattańskiej dzielnicy znaczyła już coś zupełnie innego.
Zmiana przyszła szybko. W 1910 roku czarnoskórych było około jednego na dziesięciu mieszkańców Central Harlemu, w 1930 siedmiu na dziesięciu. Przybyli w ramach Wielkiej Migracji, uciekając z segregowanego Południa, a razem z nimi nadszedł Renesans Harlemu lat 20., w poezji, powieści, teatrze i sztuce.
Nocą otwartych było ponad 125 lokali między Lenox Avenue a Seventh Avenue. 133. ulicę nazywano „Swing Street”. W Cotton Club na scenie występował Duke Ellington, ale wpuszczano tylko białych, natomiast Savoy był zintegrowany.
Potem przyszedł kryzys, dekady ubóstwa, a od lat 90. odrodzenie, które przyniosło też gentryfikację. Dalej na wschód East Harlem, czyli Spanish Harlem, był dawniej głównie włoski, po II wojnie światowej stał się portorykański, a dziś mieszka tam wiele społeczności latynoskich.
Największe nazwiska znajdują się przy 125. ulicy. Apollo Theater otwarto tam w 1934 roku w dawnym domu burleski i wciąż jest najsłynniejszą sceną dzielnicy.
Na mapie jest też Schomburg Center for Research in Black Culture oraz, wśród ponad 400 kościołów czarnego Harlemu, Abyssinian Baptist Church, od dawna jeden z najbardziej wpływowych.
Muzyka jest wszędzie. Pianiści z Harlemu wymyślili w latach 20. stride, styl jazzowego fortepianu; swing przyszedł wraz z Savoy Ballroom, uwiecznionym w piosence „Stompin' at the Savoy”; a zespoły hip-hopowe, R&B i soulowe też tu zaczynały. W latach 60. Harlem Cultural Festival w Mount Morris Park nazwano „czarnym Woodstockiem”.
Holendrzy nazwali Harlem w 1658 roku od miasta w ojczyźnie, Haarlemu. Trzy stulecia później nazwa tej manhattańskiej dzielnicy znaczyła już coś zupełnie innego.
Zmiana przyszła szybko. W 1910 roku czarnoskórych było około jednego na dziesięciu mieszkańców Central Harlemu, w 1930 siedmiu na dziesięciu. Przybyli w ramach Wielkiej Migracji, uciekając z segregowanego Południa, a razem z nimi nadszedł Renesans Harlemu lat 20., w poezji, powieści, teatrze i sztuce.
Nocą otwartych było ponad 125 lokali między Lenox Avenue a Seventh Avenue. 133. ulicę nazywano „Swing Street”. W Cotton Club na scenie występował Duke Ellington, ale wpuszczano tylko białych, natomiast Savoy był zintegrowany.
Potem przyszedł kryzys, dekady ubóstwa, a od lat 90. odrodzenie, które przyniosło też gentryfikację. Dalej na wschód East Harlem, czyli Spanish Harlem, był dawniej głównie włoski, po II wojnie światowej stał się portorykański, a dziś mieszka tam wiele społeczności latynoskich.